اپیژنتیک چیست و چگونه سبک زندگی بر ژنها اثر میگذارد؟
اپیژنتیک به زبان ساده یعنی چه؟
سبک زندگی چگونه روی ژنها اثر میگذارد؟
۱. تغذیه چگونه روی فعال شدن ژنها اثر میگذارد؟
- سبزیجات
- میوهها
- غذاهای طبیعی و خانگی
۲. استرس؛ عامل پنهان تغییر عملکرد ژنها
استرس طولانیمدت میتواند ژنهایی را فعال کند که باعث:
- التهاب
- اضطراب
- ضعف سیستم ایمنی
میشوند.در حالی که آرامش، خواب کافی و مدیریت استرس میتوانند این روند را معکوس کنند و بدن را به سمت سلامت هدایت نمایند.
۳. فعالیت بدنی و تحرک
ورزش منظم میتواند ژنهایی را فعال کند که:
سلامت قلب
قدرت عضلات
تعادل هورمونی
و حتی خلقوخورا
بهبود میبخشند.
۴. خواب و ساعت زیستی بدن
کمخوابی میتواند ژنهای مرتبط با:
چاقی
دیابت
کاهش تمرکزرا
تحت تأثیر قرار دهد.
در مقابل، خواب منظم و باکیفیت به تنظیم بهتر عملکرد بدن کمک میکند.
۵. نقش محیط، آلودگی و عادات ناسالم
آلودگی هوا، سیگار و الکل میتوانند ژنهایی را فعال کنند که احتمال:
بیماریهای مزمن
پیری زودرس
مشکلات قلبی و ایمنی
را افزایش میدهند.
مدیتیشن، صدا و نور چه نقشی دارند؟
مطالعات علمی نشان دادهاند که کاهش استرس از طریق:
مدیتیشن و ذهنآگاهی
موسیقی و صداهای آرامبخش
نور مناسب و نور طبیعی
میتواند بهطور غیرمستقیم روی بیان ژنها اثر بگذارد.
مدیتیشن باعث کاهش هورمونهای استرس، تعادل ضربان قلب و آرامسازی سیستم عصبی میشود و این پیام را به بدن میدهد که ژنهای التهابی کمتر و ژنهای ترمیمکننده فعالتر شوند.
نور نیز با تنظیم خواب، ساعت زیستی و ترشح هورمونها، نقش مهمی در سلامت جسم و روان دارد.
نظر متخصص
دکتر شیوا شهسواری، متخصص نوروژنتیک در اینباره میگوید:«هر عاملی که استرس را کاهش دهد و آرامش پایدار در بدن ایجاد کند، میتواند از مسیر اپیژنتیک بر سلامت جسم و روان اثرگذار باشد.»
نتیجهگیری
علم اپیژنتیک نشان میدهد:
ما قربانی کامل ژنهایمان نیستیم
سبک زندگی سالم میتواند عملکرد ژنها را تغییر دهد
داشتن ژن بیماری، همیشه به معنای بیمار شدن نیستاین نگاه علمی، پایه بسیاری از رویکردهای نوین در حوزه سلامت فردی، استعدادیابی ژنتیکی و تأثیر نور و محیط بر مغز و بدن است؛ موضوعی که افزایش آگاهی عمومی درباره آن، نقش مهمی در ارتقای سلامت جامعه دارد.
